{"id":215959,"date":"2026-11-07T12:11:59","date_gmt":"2026-11-07T11:11:59","guid":{"rendered":"https:\/\/holistycznie.me\/?page_id=215959"},"modified":"2026-11-07T13:11:32","modified_gmt":"2026-11-07T12:11:32","slug":"macierzynskie_projekcje","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/holistycznie.me\/index.php\/macierzynskie_projekcje\/","title":{"rendered":"macierzynskie_projekcje"},"content":{"rendered":"

[et_pb_section fb_built=”1″ _builder_version=”4.19.0″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”][et_pb_row _builder_version=”4.19.0″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”][et_pb_column type=”4_4″ _builder_version=”4.19.0″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”][et_pb_text _builder_version=”4.19.0″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”]<\/p>\n

SOS MAMA \/ EMOCJE MAMY<\/strong><\/p>\n

Macierzy\u0144skie projekcje \u2013 niebezpiecze\u0144stwo czy prymitywna forma empatii?<\/strong><\/h2>\n

Psychologia \u00b7 \u015awiadome rodzicielstwo\u00a0<\/strong><\/p>\n

[\/et_pb_text][\/et_pb_column][\/et_pb_row][et_pb_row _builder_version=”4.19.0″ _module_preset=”default” custom_margin=”|auto|22px|auto||” global_colors_info=”{}”][et_pb_column type=”4_4″ _builder_version=”4.19.0″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”][et_pb_image src=”http:\/\/holistycznie.me\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/Prezentacja-Webinar-0-5-lat.jpg” _builder_version=”4.19.0″ _module_preset=”default” title_text=”_Prezentacja Webinar 0-5 lat” hover_enabled=”0″ sticky_enabled=”0″][\/et_pb_image][\/et_pb_column][\/et_pb_row][et_pb_row _builder_version=”4.19.0″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”][et_pb_column type=”4_4″ _builder_version=”4.19.0″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”][et_pb_text _builder_version=”4.19.0″ _module_preset=”default” custom_padding=”|||0px||” global_colors_info=”{}”]<\/p>\n

Czy zdarzy\u0142o Ci si\u0119 pomy\u015ble\u0107, \u017ce Twoje dziecko czuje dok\u0142adnie to samo co Ty? \u017be boi si\u0119 tego, czego Ty si\u0119 boisz? \u017be jest mu smutno, bo Tobie by\u0142oby smutno w podobnej sytuacji? A mo\u017ce zastanawia\u0142a\u015b si\u0119 kiedy\u015b, ile w tym, co przypisujemy naszym dzieciom, jest ich w\u0142asnych emocji, a ile\u2026 naszych?<\/span><\/em><\/p>\n

<\/em><\/span><\/p>\n

<\/em><\/span><\/p>\n

<\/em><\/span><\/p>\n

Macierzy\u0144stwo to niezwyk\u0142a relacja. Pe\u0142na blisko\u015bci, czu\u0142o\u015bci, intuicji, ale r\u00f3wnie\u017c naszych w\u0142asnych do\u015bwiadcze\u0144, przekona\u0144 i emocji. Cz\u0119sto nawet nie zdajemy sobie sprawy, jak bardzo to, co prze\u017cy\u0142y\u015bmy w dzieci\u0144stwie, wp\u0142ywa na spos\u00f3b, w jaki dzisiaj postrzegamy w\u0142asne dzieci.<\/span><\/p>\n

I w\u0142a\u015bnie tutaj pojawia si\u0119 pewne ciekawe zjawisko psychologiczne – projekcja<\/strong>.<\/span><\/p>\n

<\/span><\/p>\n

<\/strong><\/span><\/p>\n

<\/strong><\/span><\/p>\n

Czym w\u0142a\u015bciwie s\u0105 projekcje i dlaczego dotycz\u0105 r\u00f3wnie\u017c macierzy\u0144stwa?<\/strong><\/span>\u00a0<\/p>\n

<\/strong><\/p>\n

Wyobra\u017a sobie prost\u0105 sytuacj\u0119. Twoje dziecko zaczyna ucz\u0119szcza\u0107 do \u017c\u0142obka. Ty sama bardzo prze\u017cywasz rozstanie. Martwisz si\u0119, \u017ce b\u0119dzie czu\u0142o si\u0119 samotne, opuszczone, przestraszone. By\u0107 mo\u017ce przypominasz sobie w\u0142asne trudne do\u015bwiadczenia zwi\u0105zane z roz\u0142\u0105k\u0105.<\/span><\/p>\n

I cho\u0107 Twoje dziecko mo\u017ce rzeczywi\u015bcie odczuwa\u0107 niepok\u00f3j, r\u00f3wnie dobrze mo\u017ce by\u0107 zaciekawione nowym otoczeniem i ca\u0142kiem dobrze odnajdywa\u0107 si\u0119 w tej zupe\u0142nie nowej dla siebie sytuacji.<\/span><\/p>\n

Tymczasem Ty, zupe\u0142nie nie\u015bwiadomie, mo\u017cesz przypisywa\u0107 mu swoje w\u0142asne emocje i l\u0119ki.<\/span><\/p>\n

\u00a0<\/span><\/p>\n

To w\u0142a\u015bnie jeden z przyk\u0142ad\u00f3w projekcji – mechanizmu psychologicznego, kt\u00f3ry polega na przypisywaniu innym osobom w\u0142asnych uczu\u0107, my\u015bli, cech czy intencji.<\/strong><\/span><\/p>\n

<\/strong><\/span><\/p>\n

Poj\u0119cie projekcji opisywa\u0142 ju\u017c Zygmunt Freud, tw\u00f3rca psychoanalizy. Postrzega\u0142 je przede wszystkim jako mechanizm obronny, kt\u00f3ry pomaga cz\u0142owiekowi radzi\u0107 sobie z wewn\u0119trznymi konfliktami, l\u0119kami czy trudnymi emocjami.<\/span><\/p>\n

M\u00f3wi\u0105c pro\u015bciej: czasami \u0142atwiej jest nam dostrzec pewne uczucia w drugim cz\u0142owieku, ni\u017c rozpozna\u0107 je w sobie.<\/span><\/p>\n

Co ciekawe, projekcje szczeg\u00f3lnie intensywnie mog\u0105 pojawia\u0107 si\u0119 w\u0142a\u015bnie w relacjach z najbli\u017cszymi osobami. A trudno wyobrazi\u0107 sobie wi\u0119\u017a bardziej wyj\u0105tkow\u0105 ni\u017c ta, kt\u00f3ra \u0142\u0105czy matk\u0119 z dzieckiem.<\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

Czy widzimy nasze dzieci takimi, jakie naprawd\u0119 s\u0105?<\/strong><\/span><\/p>\n

<\/strong><\/span><\/p>\n

<\/strong><\/span><\/p>\n

To pytanie, nad kt\u00f3rym warto zatrzyma\u0107 si\u0119 na chwil\u0119.<\/span><\/p>\n

Bertrand Cramer, psychoanalityk i psychiatra dzieci\u0119cy, po\u015bwi\u0119ci\u0142 wiele uwagi badaniu relacji mi\u0119dzy matk\u0105 a niemowl\u0119ciem. <\/span><\/p>\n

Szczeg\u00f3lnie interesowa\u0142o go to w jaki spos\u00f3b emocje, do\u015bwiadczenia i nie\u015bwiadome przekonania rodzic\u00f3w wp\u0142ywaj\u0105 na postrzeganie dziecka oraz na pojawiaj\u0105ce si\u0119 mi\u0119dzy nimi trudno\u015bci<\/strong>.<\/span><\/p>\n

W swoich rozwa\u017caniach pisa\u0142:<\/span><\/p>\n

Proces budowania wi\u0119zi [przyp. mi\u0119dzy matk\u0105 a dzieckiem] nie opiera si\u0119 jedynie na \u00abobiektywnym\u00bb odczytywaniu komunikat\u00f3w dziecka, ale na znaczeniach, jakie rodzice przypisuj\u0105 tym komunikatom. B\u0119d\u0105 oni kocha\u0107 dziecko w takim stopniu, w jakim b\u0119d\u0105 mogli przypisa\u0107 mu idealne lub po\u017c\u0105dane cechy. Poza tym, rodzice buduj\u0105 to nowe przywi\u0105zanie na bazie starych wi\u0119zi widzianych lub przenoszonych na dziecko.<\/span><\/em><\/p>\n

<\/span><\/em><\/p>\n

<\/span><\/em><\/p>\n

To niezwykle interesuj\u0105ca my\u015bl.<\/span><\/p>\n

Oznacza bowiem, \u017ce buduj\u0105c relacj\u0119 z w\u0142asnym dzieckiem, nie zaczynamy z zupe\u0142nie czyst\u0105 kart\u0105.<\/strong><\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

Wnosimy do macierzy\u0144stwa ca\u0142\u0105 histori\u0119 naszych wcze\u015bniejszych relacji.<\/strong><\/span><\/p>\n

<\/strong><\/span><\/p>\n

<\/span><\/p>\n

Spos\u00f3b, w jaki byli\u015bmy kochani, pocieszani, rozumiani, ale r\u00f3wnie\u017c krytykowani czy odrzucani, mo\u017ce wp\u0142ywa\u0107 na to, jak dzisiaj interpretujemy zachowania w\u0142asnego dziecka.<\/span><\/p>\n

Je\u017celi jako ma\u0142a dziewczynka s\u0142ysza\u0142a\u015b, \u017ce \u201egrzeczne dzieci nie p\u0142acz\u0105\u201d, by\u0107 mo\u017ce dzisiaj p\u0142acz Twojego dziecka wywo\u0142uje w Tobie szczeg\u00f3lnie silne emocje.<\/span><\/p>\n

Je\u017celi w dzieci\u0144stwie cz\u0119sto czu\u0142a\u015b si\u0119 samotna, mo\u017cesz by\u0107 wyj\u0105tkowo wyczulona na wszelkie sygna\u0142y, kt\u00f3re interpretujesz jako samotno\u015b\u0107 swojego maluszka.<\/span><\/p>\n

A je\u015bli od najm\u0142odszych lat oczekiwano od Ciebie perfekcji, by\u0107 mo\u017ce trudno Ci b\u0119dzie zaakceptowa\u0107 sytuacje, w kt\u00f3rych Twoje dziecko pope\u0142nia b\u0142\u0119dy, protestuje lub zachowuje si\u0119 inaczej, ni\u017c oczekujesz.<\/span><\/p>\n

Oczywi\u015bcie nie oznacza to, \u017ce ka\u017cda taka reakcja jest projekcj\u0105. Nasze zachowania maj\u0105 wiele przyczyn. Jednak czasami warto zada\u0107 sobie pytanie:<\/span><\/p>\n

Czy reaguj\u0119 na rzeczywist\u0105 potrzeb\u0119 mojego dziecka, czy mo\u017ce na emocj\u0119, kt\u00f3r\u0105 ta sytuacja uruchamia we mnie?<\/strong><\/span><\/p>\n

<\/strong><\/p>\n

<\/strong><\/p>\n

<\/strong><\/p>\n

Projekcje jako pierwsza forma empatii? Tak, to mo\u017cliwe!<\/strong><\/span><\/p>\n

<\/strong><\/span><\/p>\n

<\/strong><\/span><\/p>\n

Cho\u0107 projekcja przez lata by\u0142a opisywana przede wszystkim jako mechanizm obronny, nie zawsze musi mie\u0107 negatywny charakter.<\/strong><\/span><\/p>\n

Cramer wyja\u015bnia\u0142:<\/span><\/p>\n

Projekcja to tak\u017ce mechanizm obronny pozwalaj\u0105cy jednostce przypisywa\u0107 innym niepo\u017c\u0105dane my\u015bli, a tak\u017ce og\u00f3lna eksternalizacja [przyp. uzewn\u0119trznienie] wewn\u0119trznych proces\u00f3w.<\/em><\/span><\/p>\n

<\/em><\/span><\/p>\n

W tradycyjnym uj\u0119ciu psychoanalitycznym szczeg\u00f3ln\u0105 uwag\u0119 zwracano na problematyczne, a niekiedy patologiczne formy projekcji. Z czasem zacz\u0119to jednak dostrzega\u0107, \u017ce przypisywanie dziecku okre\u015blonych emocji czy intencji mo\u017ce r\u00f3wnie\u017c pe\u0142ni\u0107 wa\u017cn\u0105 funkcj\u0119 w budowaniu relacji.<\/strong><\/span><\/p>\n

Zw\u0142aszcza w pierwszych miesi\u0105cach \u017cycia, kiedy niemowl\u0119 nie potrafi jeszcze powiedzie\u0107 nam, co czuje i czego potrzebuje.<\/span><\/p>\n

Pomy\u015bl tylko.<\/span><\/p>\n

Tw\u00f3j maluszek p\u0142acze, a Ty zastanawiasz si\u0119: \u201eMo\u017ce si\u0119 przestraszy\u0142?\u201d, \u201eMo\u017ce potrzebuje mojej blisko\u015bci?\u201d, \u201eA mo\u017ce jest ju\u017c zm\u0119czony?\u201d.<\/span><\/p>\n

Pr\u00f3bujesz wyobrazi\u0107 sobie, co prze\u017cywa.<\/span><\/p>\n

W pewnym sensie wchodzisz w jego \u015bwiat, wykorzystuj\u0105c w\u0142asne do\u015bwiadczenia i emocje jako punkt odniesienia<\/strong>.<\/span><\/p>\n

I w\u0142a\u015bnie tutaj projekcja mo\u017ce zbli\u017ca\u0107 si\u0119 do empatycznego wczuwania si\u0119 w potrzeby niemowl\u0119cia.<\/span><\/p>\n

Nie chodzi jednak o to, aby zawsze zak\u0142ada\u0107, \u017ce dziecko czuje to samo co my. Empatia wymaga r\u00f3wnie\u017c gotowo\u015bci do zauwa\u017cenia, \u017ce jego do\u015bwiadczenia mog\u0105 by\u0107 zupe\u0142nie inne.<\/span><\/p>\n

<\/span><\/p>\n

Najwa\u017cniejsza jest wi\u0119c nie sama interpretacja, lecz nasza otwarto\u015b\u0107 na to, \u017ce mo\u017cemy si\u0119 myli\u0107.<\/strong><\/span><\/p>\n

Cramer opisa\u0142 ten proces niezwykle obrazowo:<\/span><\/p>\n

W tym procesie niem\u00f3wi\u0105ce dziecko staje si\u0119 rekwizytem teatralnym umo\u017cliwiaj\u0105cym odegranie wewn\u0119trznego teatru matki.<\/span><\/em><\/p>\n

<\/span><\/em><\/p>\n

<\/span><\/em><\/p>\n

Wewn\u0119trzny teatr matki.<\/span><\/p>\n

Zatrzymajmy si\u0119 na chwil\u0119 przy tym okre\u015bleniu.<\/span><\/p>\n

Ka\u017cda z nas nosi w sobie w\u0142asn\u0105 histori\u0119. Wspomnienia, pragnienia, obawy, niespe\u0142nione potrzeby i wyobra\u017cenia o tym, jak powinno wygl\u0105da\u0107 macierzy\u0144stwo.<\/span><\/p>\n

A dziecko, kt\u00f3re dopiero poznajemy, mo\u017ce sta\u0107 si\u0119 nie\u015bwiadomie bohaterem tej historii.<\/span><\/p>\n

Pytanie tylko, czy pozwolimy mu r\u00f3wnie\u017c napisa\u0107 jego w\u0142asn\u0105.<\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

Kiedy troska zaczyna przes\u0142ania\u0107 rzeczywiste potrzeby dziecka?<\/strong><\/span><\/p>\n

<\/strong><\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

Cho\u0107 pr\u00f3ba zrozumienia emocji dziecka jest czym\u015b naturalnym, nadmierne projektowanie w\u0142asnych prze\u017cy\u0107 mo\u017ce prowadzi\u0107 do b\u0142\u0119dnego odczytywania jego potrzeb.<\/span><\/p>\n

Wyobra\u017amy sobie mam\u0119, kt\u00f3ra bardzo obawia si\u0119 odrzucenia. Ka\u017cda pr\u00f3ba samodzielnej zabawy dziecka mo\u017ce budzi\u0107 w niej niepok\u00f3j. Zamiast dostrzega\u0107 rozwijaj\u0105c\u0105 si\u0119 niezale\u017cno\u015b\u0107 maluszka, mo\u017ce interpretowa\u0107 jego zachowanie przez pryzmat w\u0142asnych emocji.<\/strong><\/span><\/p>\n

Albo rodzica, kt\u00f3ry sam od najm\u0142odszych lat by\u0142 bardzo nie\u015bmia\u0142y i cierpia\u0142 z tego powodu. Kiedy jego dziecko nie chce przywita\u0107 si\u0119 z obc\u0105 osob\u0105, natychmiast pojawia si\u0119 my\u015bl: \u201eOno te\u017c b\u0119dzie takie jak ja. Musz\u0119 co\u015b z tym zrobi\u0107!\u201d.<\/span><\/p>\n

Tymczasem dziecko mo\u017ce po prostu potrzebowa\u0107 wi\u0119cej czasu na oswojenie si\u0119 z now\u0105 sytuacj\u0105.<\/span><\/p>\n

Wed\u0142ug Cramera, kiedy matka projektuje na dziecko nieakceptowane cz\u0119\u015bci samej siebie, mo\u017ce zacz\u0105\u0107 dostrzega\u0107 w nim cechy, kt\u00f3rych obawia si\u0119 u siebie<\/strong>.<\/span><\/p>\n

W konsekwencji podejmuje dzia\u0142ania wychowawcze nie tyle w odpowiedzi na rzeczywiste zachowanie dziecka, ile po to, aby zapobiec rozwini\u0119ciu si\u0119 cech, kt\u00f3re sama uwa\u017ca za niepo\u017c\u0105dane.<\/span><\/p>\n

I w\u0142a\u015bnie w tym momencie troska mo\u017ce nie\u015bwiadomie zamieni\u0107 si\u0119 w pr\u00f3b\u0119 kszta\u0142towania dziecka wed\u0142ug naszych w\u0142asnych l\u0119k\u00f3w i oczekiwa\u0144.<\/strong><\/span><\/p>\n

<\/strong><\/span><\/p>\n

<\/strong><\/span><\/p>\n

A co, je\u015bli dziecko zaczyna \u017cy\u0107 wed\u0142ug naszego scenariusza?<\/strong><\/span><\/p>\n

Jednym z powa\u017cniejszych zagro\u017ce\u0144 jest sytuacja, w kt\u00f3rej dziecko zaczyna nadmiernie dopasowywa\u0107 si\u0119 do oczekiwa\u0144 rodzica.<\/span><\/p>\n

Zamiast swobodnie odkrywa\u0107 kim jest uczy si\u0119 kim powinno by\u0107, aby otrzyma\u0107 akceptacj\u0119.<\/span><\/p>\n

Wyobra\u017a sobie dziecko, kt\u00f3re szybko zauwa\u017ca, \u017ce mama najlepiej reaguje wtedy, gdy jest spokojne, pos\u0142uszne i nie okazuje z\u0142o\u015bci.<\/span><\/p>\n

Z czasem mo\u017ce zacz\u0105\u0107 t\u0142umi\u0107 swoje emocje, aby nie zawie\u015b\u0107 jej oczekiwa\u0144.<\/span><\/p>\n

Albo malucha, kt\u00f3rego ka\u017cda pr\u00f3ba samodzielno\u015bci spotyka si\u0119 z niepokojem rodzica. W takiej sytuacji dziecko mo\u017ce stopniowo ogranicza\u0107 w\u0142asn\u0105 inicjatyw\u0119.<\/span><\/p>\n

Cramer zwraca\u0142 uwag\u0119, \u017ce nadmierne podporz\u0105dkowanie si\u0119 wyobra\u017ceniom rodzica mo\u017ce prowadzi\u0107 do powa\u017cnych trudno\u015bci w kszta\u0142towaniu w\u0142asnej to\u017csamo\u015bci i autentyczno\u015bci.<\/span><\/p>\n

W skrajnych przypadkach m\u00f3wi\u0142 nawet o formach alienacji \u2013 oddalania si\u0119 dziecka od w\u0142asnych potrzeb i do\u015bwiadcze\u0144.<\/span><\/p>\n

To bardzo mocne stwierdzenie.<\/span><\/p>\n

Nie oznacza ono oczywi\u015bcie, \u017ce ka\u017cda nadopieku\u0144cza reakcja czy ka\u017cde rodzicielskie oczekiwanie prowadzi do takich konsekwencji.<\/span><\/p>\n

Warto jednak pami\u0119ta\u0107, \u017ce dziecko nie przysz\u0142o na \u015bwiat po to, aby spe\u0142nia\u0107 nasze niespe\u0142nione marzenia, naprawia\u0107 nasz\u0105 przesz\u0142o\u015b\u0107 czy chroni\u0107 nas przed naszymi w\u0142asnymi l\u0119kami<\/strong>.<\/span><\/p>\n

Przysz\u0142o po to, aby rozwija\u0107 swoj\u0105 w\u0142asn\u0105 osobowo\u015b\u0107.<\/span><\/p>\n

A nasz\u0105 rol\u0105 jest mu w tym towarzyszy\u0107.<\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

Kiedy mama chce zbyt dobrze – historia pewnej relacji<\/strong><\/span><\/p>\n

<\/strong><\/span><\/p>\n

<\/span><\/p>\n

Podczas analizy literatury klinicznej szczeg\u00f3lnie zainteresowa\u0142 mnie przypadek matki, kt\u00f3ra wykazywa\u0142a bardzo siln\u0105 potrzeb\u0119 opiekowania si\u0119 swoim nowonarodzonym dzieckiem.<\/span><\/p>\n

Kobieta znajdowa\u0142a si\u0119 pod opiek\u0105 specjalist\u00f3w ze wzgl\u0119du na sw\u00f3j stan psychiczny i wsp\u00f3lnie z niemowl\u0119ciem przebywa\u0142a w o\u015brodku terapeutycznym.<\/span><\/p>\n

Bardzo zale\u017ca\u0142o jej na tym, aby jak najlepiej zaspokaja\u0107 potrzeby maluszka. Pragn\u0119\u0142a zapewni\u0107 mu blisko\u015b\u0107, poczucie bezpiecze\u0144stwa i odpowiedni\u0105 ilo\u015b\u0107 pokarmu.<\/span><\/p>\n

Problem polega\u0142 jednak na tym, \u017ce niemal ka\u017cdy sygna\u0142 wysy\u0142any przez dziecko interpretowa\u0142a w ten sam spos\u00f3b – jako pro\u015bb\u0119 o natychmiastow\u0105 interwencj\u0119<\/strong>.<\/span><\/p>\n

Kiedy niemowl\u0119 zaczyna\u0142o delikatnie kwili\u0107, mama od razu przystawia\u0142a je do piersi.<\/span><\/p>\n

Kiedy wk\u0142ada\u0142o paluszki do buzi, co mo\u017ce by\u0107 zupe\u0142nie naturalnym elementem poznawania w\u0142asnego cia\u0142a i rozwoju motorycznego, bra\u0142a je na r\u0119ce i mocno przytula\u0142a.<\/span><\/p>\n

Kiedy podejmowa\u0142o pr\u00f3by poruszania si\u0119 – reagowa\u0142a, ograniczaj\u0105c jego swobod\u0119 ruch\u00f3w.<\/span><\/p>\n

Nie robi\u0142a tego z braku mi\u0142o\u015bci.<\/span><\/p>\n

Wr\u0119cz przeciwnie – by\u0142a przekonana, \u017ce w ten spos\u00f3b najlepiej odpowiada na potrzeby swojego dziecka.<\/span><\/p>\n

<\/span><\/p>\n

<\/span><\/p>\n

Jednak zamiast obserwowa\u0107 co niemowl\u0119 rzeczywi\u015bcie pr\u00f3buje zakomunikowa\u0107, reagowa\u0142a zgodnie z w\u0142asnymi przekonaniami i emocjami.<\/span><\/p>\n

W opisie tego przypadku zwr\u00f3cono uwag\u0119, \u017ce z czasem dziecko zacz\u0119\u0142o ogranicza\u0107 spontaniczn\u0105 aktywno\u015b\u0107, rzadziej sygnalizowa\u0142o swoje potrzeby i podejmowa\u0142o mniej pr\u00f3b samodzielnej eksploracji.<\/span><\/p>\n

Autorzy interpretowali te zachowania jako przejaw nadmiernego dostosowania si\u0119 niemowl\u0119cia do matki.<\/span><\/p>\n

W efekcie zamiast wzmacnia\u0107 rozwijaj\u0105ce si\u0119 kompetencje dziecka, w tym zdolno\u015b\u0107 do samoregulacji i podejmowania aktywno\u015bci, mama nie\u015bwiadomie mog\u0142a je ogranicza\u0107.<\/span><\/p>\n

Ta historia daje do my\u015blenia.<\/span><\/p>\n

Ale chc\u0119 podkre\u015bli\u0107 co\u015b bardzo wa\u017cnego: nie jest to argument przeciwko karmieniu piersi\u0105 na \u017c\u0105danie, noszeniu, przytulaniu czy szybkiemu reagowaniu na p\u0142acz niemowl\u0119cia<\/strong>.<\/span><\/p>\n

Wra\u017cliwe reagowanie na potrzeby dziecka jest niezwykle wa\u017cne dla jego rozwoju. Problemem w opisanym przypadku nie by\u0142a sama blisko\u015b\u0107, lecz utrwalony spos\u00f3b interpretowania niemal ka\u017cdego zachowania dziecka, bez uwzgl\u0119dniania jego indywidualnych sygna\u0142\u00f3w.<\/span><\/p>\n

Nie chodzi wi\u0119c o to, aby reagowa\u0107 mniej.<\/span><\/p>\n

Chodzi o to, aby coraz lepiej rozumie\u0107, na co w\u0142a\u015bciwie reagujemy.<\/strong><\/span><\/p>\n

<\/strong><\/span><\/p>\n

<\/strong><\/p>\n

<\/strong><\/p>\n

Projekcje mog\u0105 mie\u0107 zwi\u0105zek r\u00f3wnie\u017c ze snem i karmieniem dziecka<\/strong><\/span><\/p>\n

<\/strong><\/span><\/p>\n

<\/strong><\/span><\/p>\n

W badaniach i obserwacjach klinicznych dotycz\u0105cych relacji matki z niemowl\u0119ciem zwracano uwag\u0119 na to, \u017ce zmiana sposobu interpretowania zachowa\u0144 dziecka mo\u017ce wp\u0142ywa\u0107 tak\u017ce na codzienne trudno\u015bci zwi\u0105zane ze snem czy od\u017cywianiem<\/strong>.<\/span><\/p>\n

Cramer opisywa\u0142, \u017ce w niekt\u00f3rych przypadkach poprawa relacji i zmniejszenie nasilenia problematycznych projekcji wi\u0105za\u0142y si\u0119 z ust\u0119powaniem tak zwanych objaw\u00f3w funkcjonalnych, mi\u0119dzy innymi trudno\u015bci ze snem i karmieniem.<\/span><\/p>\n

Dlaczego?<\/span><\/p>\n

Poniewa\u017c kiedy rodzic zaczyna lepiej rozumie\u0107 swoje w\u0142asne emocje i potrzeby, \u0142atwiej mo\u017ce mu by\u0107 dostrzec sygna\u0142y wysy\u0142ane przez dziecko.<\/strong><\/span><\/p>\n

Mama, kt\u00f3ra wcze\u015bniej interpretowa\u0142a ka\u017cde nocne przebudzenie jako oznak\u0119 g\u0142odu, mo\u017ce zacz\u0105\u0107 zauwa\u017ca\u0107 r\u00f3wnie\u017c inne mo\u017cliwe przyczyny pobudek.<\/span><\/p>\n

Rodzic, kt\u00f3ry odczuwa silny niepok\u00f3j przy ka\u017cdej pr\u00f3bie samodzielnego zasypiania dziecka, mo\u017ce zacz\u0105\u0107 przygl\u0105da\u0107 si\u0119 temu czy jego obawy wynikaj\u0105 z aktualnych potrzeb maluszka, czy r\u00f3wnie\u017c z w\u0142asnych do\u015bwiadcze\u0144.<\/span><\/p>\n

Oczywi\u015bcie nie oznacza to, \u017ce trudno\u015bci ze snem i karmieniem maj\u0105 \u017ar\u00f3d\u0142o w projekcjach. Ich przyczyny mog\u0105 by\u0107 rozwojowe, \u015brodowiskowe, zdrowotne i bardzo zr\u00f3\u017cnicowane.<\/span><\/p>\n

Jednak emocje rodzica i jako\u015b\u0107 wzajemnej komunikacji r\u00f3wnie\u017c stanowi\u0105 wa\u017cny element ca\u0142ego obrazu.<\/span><\/p>\n

Dlatego tak bliskie jest mi holistyczne spojrzenie na rozw\u00f3j dziecka.<\/span><\/p>\n

Nie wystarczy przyjrze\u0107 si\u0119 samemu zachowaniu maluszka. Warto czasami przyjrze\u0107 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c temu, co jego zachowanie uruchamia w nas.<\/strong><\/span><\/p>\n

<\/strong><\/p>\n

<\/strong><\/p>\n

<\/strong><\/span><\/p>\n

Czy mo\u017cemy przerwa\u0107 ten nie\u015bwiadomy schemat?<\/strong><\/span><\/p>\n

<\/strong><\/span><\/p>\n

<\/span><\/p>\n

Zdecydowanie warto nad tym pracowa\u0107.<\/span><\/p>\n

W opisywanych przez Cramera procesach terapeutycznych jednym z najwa\u017cniejszych element\u00f3w by\u0142a pomoc matce w rozpoznaniu w\u0142asnych projekcji i zrozumieniu, sk\u0105d si\u0119 one bior\u0105.<\/strong><\/span><\/p>\n

Terapeuta przygl\u0105da\u0142 si\u0119 nie tylko zachowaniom dziecka, ale tak\u017ce temu jak matka je interpretowa\u0142a, jakie znaczenia im przypisywa\u0142a oraz jakie wcze\u015bniejsze do\u015bwiadczenia mog\u0142y wp\u0142ywa\u0107 na jej reakcje.<\/span><\/p>\n

Zaobserwowano, \u017ce zmiany zachodz\u0105ce podczas terapii mog\u0142y przynosi\u0107 korzy\u015bci obu stronom relacji.<\/span><\/p>\n

U matek dostrzegano mi\u0119dzy innymi zmniejszenie nasilenia l\u0119ku i smutku oraz popraw\u0119 poczucia w\u0142asnej warto\u015bci.<\/strong><\/span><\/p>\n

Z kolei w relacji z dzieckiem obserwowano wi\u0119ksz\u0105 wra\u017cliwo\u015b\u0107 na jego sygna\u0142y<\/strong>, a tak\u017ce wi\u0119cej pozytywnych interakcji.<\/span><\/p>\n

To pokazuje, jak wa\u017cne mo\u017ce by\u0107 wsparcie nie tylko samego dziecka, ale r\u00f3wnie\u017c rodzica.<\/span><\/p>\n

Co wi\u0119cej, w obserwacjach relacji matka – niemowl\u0119 zwracano uwag\u0119 na dwa interesuj\u0105ce zjawiska:<\/span><\/p>\n

    \n
  • W pierwszych dw\u00f3ch latach \u017cycia dziecka<\/strong> projekcje rodzicielskie mog\u0105 odgrywa\u0107 szczeg\u00f3lnie istotn\u0105 rol\u0119 w sposobie odczytywania jego emocji i zachowa\u0144.<\/span><\/li>\n
  • Nadmierne dopasowywanie si\u0119 dziecka do oczekiwa\u0144 rodzica mo\u017ce w niekt\u00f3rych sytuacjach wi\u0105za\u0107 si\u0119 z wycofaniem z kontaktu l<\/strong>ub pojawieniem si\u0119 zachowa\u0144 obronnych, w tym agresywnych.<\/span><\/li>\n<\/ul>\n

    Warto jednak pami\u0119ta\u0107, \u017ce s\u0105 to obserwacje i interpretacje pochodz\u0105ce z okre\u015blonego nurtu psychoterapeutycznego, a nie uniwersalne regu\u0142y dotycz\u0105ce wszystkich dzieci i rodzic\u00f3w.<\/span><\/p>\n

    \u00a0<\/span><\/p>\n

    Jak wykorzysta\u0107 t\u0119 wiedz\u0119 w codziennym macierzy\u0144stwie?<\/strong><\/span><\/p>\n

    <\/strong><\/p>\n

    <\/strong><\/p>\n

    Nie musisz zna\u0107 teorii Freuda ani czyta\u0107 prac psychoanalitycznych, aby zacz\u0105\u0107 przygl\u0105da\u0107 si\u0119 w\u0142asnym reakcjom.<\/span><\/p>\n

    <\/span><\/p>\n

    <\/span><\/p>\n

    Czasami wystarczy kilka prostych pyta\u0144.<\/span><\/p>\n

      \n
    1. Co naprawd\u0119 widz\u0119, a co dopowiadam sobie sama?<\/strong><\/span><\/li>\n<\/ol>\n

      Czy moje dziecko rzeczywi\u015bcie si\u0119 boi, czy mo\u017ce to ja odczuwam l\u0119k w tej sytuacji?<\/span><\/p>\n

        \n
      1. Czy ta reakcja przypomina mi co\u015b z mojego dzieci\u0144stwa?<\/strong><\/span><\/li>\n<\/ol>\n

        By\u0107 mo\u017ce okre\u015blone zachowanie maluszka uruchamia we mnie emocje zwi\u0105zane z dawnymi do\u015bwiadczeniami.<\/span><\/p>\n

          \n
        1. Czy pozwalam dziecku do\u015bwiadcza\u0107 \u015bwiata na sw\u00f3j spos\u00f3b?<\/strong><\/span><\/li>\n<\/ol>\n

          Czy daj\u0119 mu przestrze\u0144 do podejmowania pr\u00f3b, pope\u0142niania b\u0142\u0119d\u00f3w i odkrywania w\u0142asnych mo\u017cliwo\u015bci, oczywi\u015bcie z uwzgl\u0119dnieniem jego wieku i bezpiecze\u0144stwa?<\/span><\/p>\n

            \n
          1. Czy potrafi\u0119 zaakceptowa\u0107, \u017ce moje dziecko mo\u017ce czu\u0107 inaczej ni\u017c ja?<\/strong><\/span><\/li>\n<\/ol>\n

            <\/strong><\/span><\/p>\n

            <\/strong><\/span><\/p>\n

            To szczeg\u00f3lnie wa\u017cne. Bo prawdziwa empatia nie polega na za\u0142o\u017ceniu, \u017ce doskonale wiemy, co prze\u017cywa druga osoba.<\/span><\/p>\n

            Polega r\u00f3wnie\u017c na gotowo\u015bci do poznania jej odr\u0119bnego \u015bwiata.<\/span><\/p>\n

            \u00a0<\/span><\/p>\n

            Dziecko nie jest naszym odbiciem<\/strong><\/span><\/p>\n

            <\/strong><\/span><\/p>\n

            <\/strong><\/span><\/p>\n

            Chcia\u0142abym, aby\u015b po przeczytaniu tego artyku\u0142u zapami\u0119ta\u0142a przede wszystkim jedn\u0105 rzecz.<\/span><\/p>\n

            Nie musimy by\u0107 rodzicami wolnymi od l\u0119k\u00f3w, trudnych wspomnie\u0144 czy nie\u015bwiadomych przekona\u0144. Wa\u017cne, aby\u015bmy uczyli si\u0119 je rozpoznawa\u0107.<\/strong><\/span><\/p>\n

            Macierzy\u0144stwo nie polega na idealnym odczytywaniu ka\u017cdego sygna\u0142u dziecka. To proces poznawania drugiego cz\u0142owieka, kt\u00f3ry \u2013 cho\u0107 tak bliski \u2013 jest przecie\u017c odr\u0119bn\u0105 osob\u0105.<\/span><\/p>\n

            Ma w\u0142asne emocje, temperament, potrzeby, granice i mo\u017cliwo\u015bci.<\/span><\/p>\n

            Mo\u017ce lubi\u0107 co\u015b, czego my nie lubimy. Mo\u017ce nie ba\u0107 si\u0119 tego, czego my si\u0119 boimy. Mo\u017ce potrzebowa\u0107 blisko\u015bci w zupe\u0142nie inny spos\u00f3b, ni\u017c sobie wyobra\u017camy.<\/span><\/p>\n

            I to jest pi\u0119kne.<\/span><\/p>\n

            Moj\u0105 misj\u0105 jest dzielenie si\u0119 z Wami wiedz\u0105, kt\u00f3ra pomaga budowa\u0107 \u015bwiadome, pe\u0142ne szacunku i empatii rodzicielstwo. Takie, w kt\u00f3rym nie tylko troszczymy si\u0119 o potrzeby dziecka, ale r\u00f3wnie\u017c uczymy si\u0119 je coraz lepiej rozpoznawa\u0107.<\/span><\/p>\n

            Rodzicielstwo daje nam przecie\u017c niezwyk\u0142\u0105 mo\u017cliwo\u015b\u0107: mo\u017cemy nie tylko wspiera\u0107 rozw\u00f3j naszych dzieci, ale tak\u017ce lepiej poznawa\u0107 samych siebie.<\/span><\/p>\n

            A kiedy potrafimy odr\u00f3\u017cni\u0107 w\u0142asne emocje od emocji dziecka, \u0142atwiej jest nam wspiera\u0107 jego naturalne kompetencje i rozwijaj\u0105c\u0105 si\u0119 samodzielno\u015b\u0107.<\/span><\/p>\n

            \u00a0<\/span><\/p>\n

            Nie b\u00f3jmy si\u0119 wi\u0119c rosn\u0105cej niezale\u017cno\u015bci naszych dzieci. To naturalna i wa\u017cna cz\u0119\u015b\u0107 ich rozwoju.<\/strong><\/span><\/p>\n

            Bo naszym zadaniem nie jest wychowanie ma\u0142ej wersji siebie.<\/span><\/p>\n

            Naszym zadaniem jest pom\u00f3c dziecku sta\u0107 si\u0119 sob\u0105.<\/span><\/p>\n

            \u00a0<\/span><\/p>\n

            \u00a0<\/span><\/p>\n

            Bibliografia<\/strong><\/span><\/p>\n

              \n
            1. Cramer, B. Kr\u00f3tkoterminowa psychodynamiczna psychoterapia dzieci i ich rodzic\u00f3w<\/em>.<\/span><\/li>\n
            2. Cramer, B. Are Post-Partum Depressions a Mother-Infant Relationship Disorder?<\/em><\/span><\/li>\n
            3. Ogden, T. H. (1979). On Projective Identification<\/em>. International Journal of Psycho-Analysis, 60(3), 357\u2013373.<\/span><\/li>\n<\/ol>\n

               <\/p>\n

               <\/p>\n

              [\/et_pb_text][et_pb_team_member name=”Autorka artyku\u0142u” image_url=”http:\/\/holistycznie.me\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/zeszyt.png” position_tablet=”” position_phone=”” position_last_edited=”on|desktop” _builder_version=”4.19.0″ _module_preset=”default” inline_fonts=”Abhaya Libre” global_colors_info=”{}”]<\/p>\n

              <\/span><\/p>\n

              Monika Bielan-G\u0105sior<\/span><\/strong><\/p>\n

              Pedagog, holistyczna konsultantka snu matki i dziecka, specjalistka \u017cywienia dzieci, trenerka umiej\u0119tno\u015bci psychospo\u0142ecznych i studentka psychologii. <\/span><\/p>\n

              Od 2018 r. wspiera rodzic\u00f3w w rozumieniu potrzeb dzieci, pokonywaniu trudno\u015bci ze snem i budowaniu bliskich, pe\u0142nych empatii relacji.<\/span><\/p>\n

              Za\u0142o\u017cycielka Holistycznie. Centrum Terapii Pozytywnej oraz SOS Mama. <\/span><\/p>\n

              W swojej pracy \u0142\u0105czy wiedz\u0119 naukow\u0105, do\u015bwiadczenie i holistyczne spojrzenie na rozw\u00f3j dziecka, promuj\u0105c \u015bwiadome rodzicielstwo bez presji i oceniania.<\/span><\/p>\n

              <\/span><\/p>\n

              <\/span><\/p>\n

              <\/span><\/p>\n

              \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0<\/span><\/p>\n

              \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0<\/span>Do\u0142\u0105cz do mojej spo\u0142eczno\u015bci!<\/span><\/strong><\/span><\/p>\n

              [\/et_pb_team_member][et_pb_social_media_follow _builder_version=”4.19.0″ _module_preset=”default” text_orientation=”center” global_colors_info=”{}”][et_pb_social_media_follow_network social_network=”facebook” url=”https:\/\/www.facebook.com\/holistycznie.me” _builder_version=”4.19.0″ _module_preset=”default” background_color=”#3b5998″ global_colors_info=”{}” follow_button=”off” url_new_window=”on”]facebook[\/et_pb_social_media_follow_network][et_pb_social_media_follow_network social_network=”instagram” url=”https:\/\/www.instagram.com\/stories\/sos.mama.holistycznie\/” _builder_version=”4.19.0″ _module_preset=”default” background_color=”#ea2c59″ global_colors_info=”{}” follow_button=”off” url_new_window=”on”]instagram[\/et_pb_social_media_follow_network][\/et_pb_social_media_follow][\/et_pb_column][\/et_pb_row][\/et_pb_section]<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

              SOS MAMA \/ EMOCJE MAMY Macierzy\u0144skie projekcje \u2013 niebezpiecze\u0144stwo czy prymitywna forma empatii? Psychologia \u00b7 \u015awiadome rodzicielstwo\u00a0Czy zdarzy\u0142o Ci si\u0119 pomy\u015ble\u0107, \u017ce Twoje dziecko czuje dok\u0142adnie to samo co Ty? \u017be boi si\u0119 tego, czego Ty si\u0119 boisz? \u017be jest mu smutno, bo Tobie by\u0142oby smutno w podobnej sytuacji? A mo\u017ce zastanawia\u0142a\u015b si\u0119 kiedy\u015b, ile […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"_et_pb_use_builder":"on","_et_pb_old_content":"","_et_gb_content_width":"","om_disable_all_campaigns":false,"footnotes":""},"class_list":["post-215959","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/holistycznie.me\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/215959","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/holistycznie.me\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/holistycznie.me\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/holistycznie.me\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/holistycznie.me\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=215959"}],"version-history":[{"count":12,"href":"https:\/\/holistycznie.me\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/215959\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":216556,"href":"https:\/\/holistycznie.me\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/215959\/revisions\/216556"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/holistycznie.me\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=215959"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}